1. Kies de omstandigheden waaronder je kritiek geeft zorgvuldig uit.
Opmerkingen die mensen onder vier ogen nog (wel) kunnen accepteren, worden vaak onverdraaglijk als er anderen bij zijn. Net zo schadelijk is het kritiek te geven wanneer de persoon waarover het gaat niet aanwezig is (roddel).
2. Geef kritiek op tijd, spaar het niet op.
Meestal hebben mensen goede redenen om hun kritiek op te sparen: angst voor de reactie van de ander, angst voor ruzies of de wens een relatie ‘goed’ te houden. Toch zal er eens een ogenblik komen dat jij je alsnog gaat uitspreken.
3. Hou het kort.
Zelfs een aantal op zich lichte verwijten heeft effect:
- De aangeklaagde schrikt, denkt dat er weinig goeds van hem overblijft, sluit zich af en/of gaat in de verdediging.
- Door de lengte van de aanval zal de ander niet meer horen van wat je zegt.
- Door de lengte van het gesprek zal de irritatie toenemen.
Dus:
- Geen andere, niet ter zake doende twistpunten erbij betrekken
- Geen commentaar geven op gevoelens en het karakter van de ander
4. Richt je kritiek op gedrag, niet op de persoon.
Houdt het bij wat de ander kan veranderen. Niemand is gebaat bij een opmerking over zijn gezicht of lichaam.
5. Vertel wat het je doet, welke gevoelens en gedragingen het bij je oproept.
Als je kritiek op iemands gedrag geeft, zeg er dan wel bij waarom je die kritiek geeft.
6. Neem je eigen aandeel in de gebeurtenissen voor je eigen rekening.
Mensen zijn vaak geneigd te denken dat de fout voor honderd procent bij de ander ligt en hun eigen gedrag daar niets mee te maken heeft.
7. Let op of de kritiek aankomt en hoe deze aankomt.
Kritiek krijgen is voor iedereen vervelend, soms zelfs bedreigend.
Besef dat aanvallen verdediging uitlokt. Enkele veel gehanteerde verdedigingstactieken:
- alle punten van kritiek ontkennen
- schijnbaar luisteren, maar ondertussen aan andere dingen denken
- er op aandringen dat u het niet te lang maakt, omdat er ‘nog meer te doen is’
- van onderwerp veranderen
- een tegenaanval lanceren over iets heel anders
- zeggen dat je schijnbaar niets liever doet dan kritiek spuien
- de kritiek zelf overdrijven, om vervolgens te bewijzen dat de kritiek overdreven was
- onmiddellijk alles toegeven, om er vanaf te zijn
© Hetty Dalsheim, www.primago-advies.nl